Yumurtalık kistleri, üreme çağındaki kadınlarda en sık karşılaşılan jinekolojik problemlerden biridir. Tanı konulduğunda hastaların en büyük endişesi genellikle kistin kendisi değil, ameliyat sırasında yumurtalıklarının zarar görüp görmeyeceğidir.

“Kistim alınırken yumurtalığım da alınır mı?”, “Çocuğum olmaz mı?”

Bu sorulara verilecek cevap, cerrahın uyguladığı tekniğe ve hassasiyete bağlıdır. Doç. Dr. Şerif Aksin, ileri düzey endoskopik cerrahi disiplini ve mikro-cerrahi yetkinliği sayesinde; kistin boyutu veya türü ne olursa olsun “Yumurtalık Koruyucu Cerrahi” (Kistektomi) prensibini uygular.

Amaç, kisti tamamen vücuttan uzaklaştırmak, ancak kadının doğurganlık hazinesi olan yumurtalık rezervine (AMH) ve sağlıklı dokuya asla zarar vermemektir.

Hangi Kistler Ameliyat Edilmelidir?

Yumurtalıkta görülen her kist ameliyat gerektirmez. Pek çok “basit kist”, 1-2 ay içinde kendiliğinden kaybolabilir. Ancak şu durumlarda laparoskopik cerrahi kesinlikle gereklidir:

1. Boyut:Genellikle 5 cm ve üzerindeki, ilaç tedavisine rağmen küçülmeyen kistler.
2. Şüpheli Görünüm:Ultrasonda “kötü huylu” (kanser) olma şüphesi taşıyan karmaşık yapılı, içinde katı alanlar bulunan kistler.
3. Dermoid Kistler:İçinde saç, diş, yağ dokusu gibi yapılar barındıran ve kendiliğinden kaybolması mümkün olmayan kistler.
4. Torsiyon Riski:Kistin ağırlaşarak kendi etrafında dönmesi ve yumurtalığın kan akışını keserek kangren olma riski taşıdığı durumlar.
5. Şiddetli Ağrı:Ani patlama (rüptür) riski taşıyan veya kadının yaşam kalitesini bozan ağrılı kistler.

Yumurtalık Koruyucu Cerrahi (Kistektomi) Nedir?

Bu işlem, hassas bir kuyumcu işçiliği gerektirir. Laparoskopik (kapalı) yöntemle karın içine girildiğinde şu adımlar izlenir:

1. Sınırın Bulunması:Kist duvarı ile sağlam yumurtalık dokusu arasındaki doğru katman bulunur.
2. Sıyırma (Stripping) Tekniği:Kist, bir meyvenin kabuğunu soyar gibi, yumurtalık dokusundan milim milim, nazikçe sıyrılarak ayrılır. Bu aşamada yumurtalık dokusunu yakmamak (rezervi korumak) için enerji cihazları minimum düzeyde kullanılır.
3. Çıkarma:Çıkarılan kist, karın içinde özel bir torba (endobag) içine hapsedilir. Böylece kist içeriğinin karın içine dökülmesi engellenerek vücut dışına alınır.
4. Koruma:Sağlam yumurtalık dokusu yerinde bırakılır, böylece hastanın hormon dengesi bozulmaz ve doğurganlığı devam eder.

Açık Ameliyat mı, Laparoskopi mi?

Yumurtalık kistlerinde “Altın Standart” yöntem Laparoskopidir. Açık ameliyatta karın katları kesildiği için iyileşme zordur. Laparoskopinin avantajları şunlardır:

• Daha Az Yapışıklık:Gelecekte çocuk sahibi olmak isteyenler için en kritik avantajdır. Açık ameliyata göre tüplerin ve yumurtalıkların birbirine yapışma riski çok daha azdır.
• Kozmetik:Büyük bir kesi izi olmaz, göbek deliği ve kasıkta sadece 0.5 cm’lik minik izler kalır.
• Hızlı İyileşme:Hasta aynı gün veya ertesi gün taburcu olur, kısa sürede sosyal hayatına döner.
• Ağrısız:Ameliyat sonrası ağrı minimaldir.

Sık Karşılaşılan Kist Türleri

• Dermoid Kist:Doğuştan gelen hücrelerden köken alır. İçinde kıl, diş, kemik bulunabilir. İlaçla geçmez, mutlaka cerrahi ile alınmalıdır. Laparoskopik olarak yumurtalığa zarar vermeden kolayca çıkarılabilir.
• Endometrioma (Çikolata Kisti):Rahim içi dokunun yumurtalıkta kistleşmesidir. Yumurtalık rezervini en çok tehdit eden kist türüdür, bu yüzden çok hassas cerrahi gerekir.
• Kistadenom:İyi huylu tümörlerdir ancak çok büyük boyutlara (10-20 cm) ulaşabilirler. Boyutları ne olursa olsun kapalı yöntemle çıkarılabilirler.